Pierwszą niezbędną czynnością, którą musi dokonać wierzyciel, aby spowodować wszczęcie egzekucji jest złożenie stosownego wniosku. Wniosek o wszczęcie egzekucji może być złożony na piśmie lub ustnie do protokołu, zgodnie z ogólna regułą, że wnioski i oświadczenia w postępowaniu egzekucyjnym składa się bądź na piśmie, bądź ustnie do protokołu (art. 760 k.p.c.). Komornik przyjmując ustny wniosek o wszczęcie egzekucji ma obowiązek natychmiast stwierdzić zgłoszenie wniosku protokołem (art. 809 k.p.c.). Wniosek złożony telefonicznie nie wywiera żadnych skutków.
Wniosek składany na piśmie musi odpowiadać warunkom pisma procesowego. Jednym z tych warunków jest wskazanie adresu dłużnika. Może się jednak zdarzyć tak, że miejsce pobytu dłużnika nie jest znane. Wówczas wierzyciel winien złożyć do sądu egzekucyjnego wniosek o ustanowienie dla dłużnika kuratora.
Wniosek o wszczęcie egzekucji, zgodnie z art. 797 k.p.c., musi zawierać:
-
wskazanie świadczenia, które ma być spełnione,
-
wskazanie sposobu egzekucji.
Świadczenie, którego spełnienia domaga się wierzyciel musi być dokładnie oznaczone. W przypadku świadczeń pieniężnych musi być podana kwota należności głównej oraz świadczeń ubocznych tj. odsetek i kosztów postępowania w którym doszło do wydania tytułu egzekucyjnego. W przypadku świadczeń niepieniężnych świadczenie musi być jasno i jednoznacznie sprecyzowane. Świadczenie wskazane we wniosku lub żądaniu wszczęcia egzekucji musi być zgodne ze świadczeniem określonym w tytule wykonawczym, chociaż wierzyciel jako dysponent postępowania egzekucyjnego może żądać spełnienia jedynie części świadczenia. Nigdy natomiast nie może domagać się więcej niż to wynika z tytułu wykonawczego.
Zgodnie z poglądami większości przedstawicieli doktryny wskazanie sposobu egzekucji sprowadza się do wskazania mienia dłużnika, z którego egzekucja ma być prowadzona. Mienie to musi być dokładnie oznaczone.
A. Hycaj, Egzekucja praktyczna, Poznań 2007, s. 159-163.